Z raportów i badań Instytutu Rozwoju Miast i Regionów jasno wynika, że te miasta to „ostatnia linia obrony” przed niekontrolowaną metropolizacją i wymieraniem tzw. prowincji. Miasta te są na tyle duże, iż posiadają potencjał do pełnienia roli ośrodków centralnych dla swojego otoczenia (większość z nich to byłe miasta wojewódzkie), a zarazem jest ich na tyle dużo i są na tyle równomiernie rozmieszczone na mapie Polski, że można do najbliższego z nich dojechać w czasie poniżej godziny niemal z każdego zakątka kraju. Jednocześnie to właśnie miasta średnie i duże, niewojewódzkie, w największym stopniu zmagają się z problemem depopulacji i utraty funkcji na rzecz ośrodków metropolitalnych. Uczestnicy forum dyskutować będą o tym, w jaki sposób wzmacniać te ośrodki na czterech płaszczyznach: rozwiązań systemowych w kontekście prac nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast; rozwiązań wzmacniających samorządy gospodarcze, które działają na poziomie subregionów i pełnią rolą ambasadorów interesów gospodarczych okolicznych powiatów, a także współpracę między samorządem gospodarczym i terytorialnym; rozwiązań wspierających firmy rodzinne stanowiące trzon lokalnych gospodarek, szczególnie w kontekście sukcesji międzypokoleniowej oraz rozwiązań wzmacniających uczelnie wyższe w miastach średnich i dużych, niewojewódzkich, w kontekście transferu technologii i tworzenia środowiska proinnowacyjnego. W forum potwierdziło udział ponad 20 panelistów reprezentujących świat nauki (uczenie wyższe i instytuty badawcze), świat samorządu terytorialnego (marszałkowie województw, prezydenci miast, starostowie i burmistrzowie), świat samorządu gospodarczego (prezesi izb gospodarczych), a także świat biznesu (właściciele dużych, średnich i małych firm rodzinnych działających poza metropoliami). Owocem forum będzie zredagowanie księgi rekomendacji do Średnookresowej Strategii Rozwoju Kraju, która zostanie przekazana do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz do parlamentarzystów, a także opublikowana na stronie forum.

Dyskusje podczas Forum:
- Rozwiązania systemowe - w kontekście prac nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast, która ma szansę zmienić sposób myślenia o polityce miejskiej w Polsce.
- Wzmacnianie samorządów gospodarczych - jako ambasadorów interesów przedsiębiorców w subregionach i partnerów dla samorządów terytorialnych.
- Wsparcie firm rodzinnych i sukcesji międzypokoleniowej - bez której wiele lokalnych przedsiębiorstw może nie przetrwać zmiany pokoleniowej, a tym samym regiony mogą stracić stabilność gospodarczą.
- Wzmacnianie uczelni wyższych w miastach regionalnych i subregionalnych - w kontekście skutecznego wspierania transferu technologii i tworzenia środowiska sprzyjającego innowacjom.

Rola Województwa Małopolskiego
Województwo Małopolskie pełni rolę współorganizatora Forum, prezentując swoje działania wspierające rozwój regionalny i lokalną przedsiębiorczość prezentując:
- Komisję Wspólną Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Województwa Małopolskiego - platformę wymiany doświadczeń i współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego i gospodarczego, będącą przykładem skutecznej kooperacji, którą mogą naśladować inne regiony w Polsce oraz
- Program Małopolska Sieć Sukcesorów - inicjatywę wspierającą przedsiębiorców w zakresie sukcesji firm rodzinnych i zapewnienia ciągłości działalności gospodarczej, co jest niezbędne dla stabilności i konkurencyjności lokalnych rynków.
Program Forum:
Dzień 1 - polityka rozwoju i subregiony:
- Dyskusje o optymalizacji podziału administracyjnego i roli miast subregionalnych jako stabilizatorów zrównoważonego rozwoju.
- Prezentacja doświadczeń samorządów gospodarczych w kreowaniu polityki rozwoju regionu, w tym dobre praktyki w angażowaniu przedsiębiorców i rzemiosła.
- Panel o uczelniach wyższych jako motorze rozwoju regionalnego - możliwości wykorzystania potencjału edukacyjnego i innowacyjnego dla lokalnych społeczności.
- Praktyczne przykłady współpracy samorządów terytorialnych i gospodarczych, m.in. poprzez Komisję Wspólną Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Województwa Małopolskiego.
Dzień 2 - firmy rodzinne i sukcesja:
- Innowacje i nowoczesne technologie w przedsiębiorstwach rodzinnych działających poza metropoliami.
- Prezentacja programu Małopolska Sieć Sukcesorów - lokalne rozwiązanie wspierające sukcesję i rozwój firm rodzinnych.
- Panel o praktycznych sposobach wspierania firm rodzinnych przez samorządy.
- Dyskusje o sukcesji w firmach rodzinnych: fundacje rodzinne, mechanizmy finansowe i wartości rodzinne jako klucz do udanej zmiany pokoleniowej.

Źródło: Tygodnik Temi, 26 września 2025.


