Budżet państwa Polskiego 2025

Budżet państwa wchodzi w skład ustawy budżetowej i określa łączną kwotę prognozowanych podatkowych i niepodatkowych dochodów budżetu państwa, łączną kwotę planowanych wydatków budżetu państwa, kwotę planowanego deficytu budżetu państwa wraz ze źródłami jego pokrycia, łączną kwotę prognozowanych dochodów budżetu środków europejskich, łączną kwotę planowanych wydatków budżetu środków europejskich, wynik budżetu środków europejskich, łączną kwotę planowanych przychodów budżetu państwa, łączną kwotę planowanych rozchodów budżetu państwa, planowane saldo przychodów i rozchodów budżetu państwa, limit zobowiązań z tytułu zaciąganych kredytów i pożyczek oraz emitowanych papierów wartościowych. Budżet państwa składa się z części odpowiadających organom władzy publicznej, kontroli państwowej, sądom, trybunałom i innym organom wymienionym w art. 139 ust. 2, administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych działów administracji rządowej oraz dla urzędów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ustala się odpowiednio odrębne części budżetu.

Dochody budżetu państwa po styczniu 2025 r.

Po styczniu 2025 r. dochody budżetu państwa wyniosły 47,4 mld zł i były niższe o ok. 14,1 mld zł (tj. 23,0%) w stosunku do stycznia 2024 r. (61,5 mld zł, tj. 9,8% planu). Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 43,2 mld zł i były niższe o ok. 13,2 mld zł (tj. 23,4%) w stosunku do stycznia 2024 r., w tym dochody z podatku VAT wyniosły 34,2 mld zł i były wyższe o ok 3,1 mld zł (tj. 9,8%) w stosunku do stycznia 2024 r., dochody z podatku akcyzowego wyniosły 7,8 mld zł i były wyższe o ok. 0,5 mld zł (tj. 7,4%) w stosunku do stycznia 2024 r., dochody z podatku PIT wyniosły - 6,7 mld zł i były niższe o ok. 18,0 mld zł (tj. 159%) w stosunku do stycznia 2024 r., dochody z podatku CIT wyniosły 6,0 mld zł i były wyższe o ok. 1,0 mld zł (tj. 19,7%) w stosunku do stycznia 2024 r. Po styczniu 2025 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 4,1 mld zł i było niższe o ok. 1,0 mld zł (tj. 19,6%) w stosunku do wykonania po styczniu 2024 r. Porównując dane o wykonaniu dochodów budżetu państwa w zakresie PIT i CIT do wykonania z 2024 r. należy pamiętać, że od 2025 r. w życie weszła reforma finansowania samorządów, która zmieniła udziały jst w PIT i CIT. Wobec tego udziały przypadające budżetowi państwa są nieporównywalne między tymi latami. Ponadto, w przypadku PIT, jst zostały przypisane w styczniu dwie raty, jedna wypłacona w grudniu 2024 r. stanowiąca dochody jst w 2025 r. oraz kolejna wypłacona już w styczniu 2025 r. Ostatecznie udziały jst w PIT w styczniu 2025 r. wyniosły 26,7 mld zł wobec 6,1 mld zł w roku poprzednim. Dla CIT udziały jst wyniosły 2,3 mld zł w styczniu 2025 r. wobec 2,2 mld zł w styczniu 2024 r. W przypadku dochodów budżetu państwa z podatku akcyzowego należy pamiętać o zmianach wchodzących w życie od 2025 r. Od 1 stycznia 2025 r. o 5% wzrosła akcyza na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie. Dla wyrobów tytoniowych i nowatorskich dotychczasowe stawki akcyzy obowiązują do końca lutego 2025 r.

Wydatki budżetu państwa po styczniu 2025 r.

Wykonanie wydatków budżetu państwa po pierwszym miesiącu 2025 r. wyniosło 50,6 mld zł tj. 5,5% planu, jednocześnie było wyższe o ok. 2,8 mld zł  (tj. o 5,8%) w stosunku do stycznia 2024 r. (47,8 mld zł, tj. 5,5% planu). Po styczniu 2025 r. najwyższe wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa: Zakład Ubezpieczeń Społecznych - w wysokości 10,2 mld zł tj. 5,1% planu, Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego - w wysokości 6,3 mld zł tj. 12,7% planu, Obrona Narodowa - w wysokości 4,9 mld zł tj. 4,0% planu, Obsługa długu Skarbu Państwa - w wysokości 4,1 mld zł tj. 5,4% planu, Budżety Wojewodów - w wysokości 3,9 mld zł tj. 9,1% planu, Zdrowie - w wysokości 3,7 mld zł tj. 9,9% planu, Sprawy wewnętrzne - w wysokości 3,0 mld zł tj. 6,3% planu, Środki własne UE - w wysokości 2,9 mld zł tj. 8,5% planu, Szkolnictwo wyższe i nauka - w wysokości 2,4 mld zł tj. 7,1% planu. Porównując wykonanie wydatków po pierwszym miesiącu 2025 r. z okresem styczeń 2024 r. wyższe wykonanie odnotowano w sekcji Zdrowie, więcej o 3,3 mld zł, w związku z przekazaniem dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia. W sekcji Obrona narodowa wykonanie było wyższe o 1,2 mld zł, m.in. w związku z zakupem sprzętu i uzbrojenia wojskowego. W sekcji Środki własne UE przekazano więcej o 1,1 mld zł. Wynika to przede wszystkim z wyższego poziomu wydatków budżetu UE w br. w porównania do roku ubiegłego. Dodatkowo, składka Polski do UE w styczniu 2024 r. została pomniejszona na skutek rozliczenia budżetu korygującego budżet UE za rok 2023. W sekcji Zakład Ubezpieczeń Społecznych (więcej o ok. 1,0 mld zł), co związane było z realizacją programu „Aktywny rodzic” oraz świadczeń wspierających. Natomiast w zakresie dotacji przekazanej do FUS na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo wykonanie wyniosło 2,4 mld zł i było niższe od wykonania po pierwszym miesiącu 2024 o 0,5 mld zł tj. o ok. 16,1%. W sekcji Budżety wojewodów wykonanie było wyższe o ok. 0,6 mld zł, głównie w zakresie świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłków stałych oraz zasiłków celowych dla rodzin i osób poszkodowanych w powodzi. Przekazano również wyższe środki na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt. W sekcji Obsługa długu Skarbu Państwa w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego przekazano więcej środków na wydatki o 0,5 mld zł, co jest rezultatem wzrostu poziomu obsługiwanego zadłużenia oraz bieżącego rozkładu jego obsługi. Natomiast w sekcji Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego wykonanie było niższe o 7,6 mld zł, z uwagi na zmianę ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która wprowadziła istotne zmiany m.in. w zasadach ustalania subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Od 2025 r. subwencja ogólna ma charakter uzupełniający, stąd niższa, w porównaniu do roku 2024,  kwota wydatków dla tej części. Procedura budżetowa w Polsce reguluje proces tworzenia, uchwalania i realizacji budżetu państwa. Jak wynika z art. 219 Konstytucji RP budżet państwa jest uchwalany w formie ustawy przez Sejm. Rząd przygotowuje projekt ustawy budżetowej i zgodnie z art. 222 Konstytucji RP - przedkłada go Sejmowi nie później niż na trzy miesiące przed rozpoczęciem nowego roku budżetowego (z wyjątkiem szczególnych przypadków, np. skrócenia kadencji Sejmu).

Źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/szacunkowe-wykonanie-budzetu-panstwa-po-styczniu-2025-r